Po ponad dwóch dekadach negocjacji Unia Europejska i państwa Mercosur otworzyły nowy rozdział współpracy handlowej. Dla jednych to ogromna szansa na rozwój eksportu i tańszy import surowców. Dla innych powód do niepokoju z powodu rosnącej konkurencji, szczególnie w sektorze rolno-spożywczym.

1 maja 2026 roku rozpoczęto tymczasowe stosowanie części handlowej porozumienia pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur. Od tego dnia zaczęły obowiązywać pierwsze preferencje celne oraz uproszczenia proceduralne. W artykule przyjrzymy się temu bliżej. Sprawdź, co umowa oznacza dla przedsiębiorców handlujących z Ameryką Południową i jakie produkty zostaną objęte preferencjami.

Czym jest umowa UE–Mercosur?

Mercosur to południowoamerykański blok gospodarczy skupiający Argentynę, Brazylię, Paragwaj i Urugwaj. Negocjacje z Unią Europejską trwały od 1999 roku i przez lata napotykały polityczne oraz gospodarcze przeszkody. Ostatecznie część handlowa porozumienia zaczęła być tymczasowo stosowana od 1 maja 2026 roku.

Nie oznacza to jeszcze pełnego wejścia w życie całej umowy stowarzyszeniowej. Obecnie obowiązuje przede wszystkim część handlowa, obejmująca redukcję ceł, zasady pochodzenia towarów, uproszczenia celne oraz wybrane elementy współpracy gospodarczej. Szersze zapisy polityczne i inwestycyjne nadal wymagają zakończenia procesu ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej.

Najważniejszym elementem porozumienia jest stopniowe znoszenie ceł na towary przemysłowe, rolne i przetworzone. Dotyczy to między innymi samochodów, części motoryzacyjnych, maszyn, chemikaliów, farmaceutyków czy wybranych produktów spożywczych. Według danych Komisji Europejskiej europejskie firmy mogą zaoszczędzić nawet ponad 4 miliardy euro rocznie dzięki redukcji taryf celnych.

Większe możliwości eksportowe dla europejskich firm

Dla producentów z Unii Europejskiej umowa oznacza łatwiejszy dostęp do szybko rozwijających się rynków Ameryki Południowej. Dotychczas wiele branż musiało mierzyć się z wysokimi cłami, które ograniczały konkurencyjność europejskich produktów.

Przykładowo cła na samochody w krajach Mercosur sięgały nawet 35%, natomiast na maszyny przemysłowe od 14 do 20%. Stopniowa likwidacja tych barier może mocno zwiększyć eksport europejskiego przemysłu.

Szansę dostrzega szczególnie branża motoryzacyjna, producenci urządzeń przemysłowych, firmy farmaceutyczne oraz eksporterzy technologii. To również okazja dla polskich przedsiębiorstw na zwiększenie eksportu wybranych towarów, który dotąd był mniej opłacalny z powodu kosztów celnych.

Tańszy import surowców i produktów z Ameryki Południowej

Na umowie skorzystają również importerzy. Kraje Mercosur należą do największych eksporterów żywności, surowców mineralnych oraz produktów rolnych. Liberalizacja handlu zwiększy dostępność wielu towarów i obniżyć koszty transportu do Europy.

Szczególnie istotne są dostawy surowców potrzebnych dla przemysłu i transformacji energetycznej. Komisja Europejska zwraca uwagę między innymi na znaczenie Brazylii jako dostawcy niobu wykorzystywanego w nowoczesnych technologiach i produkcji specjalistycznych stopów.

Importerzy mogą spodziewać się większej liczby ofert handlowych z Ameryki Południowej, bardziej konkurencyjnych cen oraz rozwoju połączeń oceanicznych pomiędzy portami europejskimi i południowoamerykańskimi.

Branże, które mogą odczuć presję konkurencyjną

Nie wszystkie sektory przyjęły porozumienie z entuzjazmem. Europejscy rolnicy uważają się napływu tańszej wołowiny, drobiu, cukru czy soi z krajów Mercosur, gdzie koszty produkcji bywają niższe niż w Unii Europejskiej.

W wielu państwach UE pojawiły się protesty organizacji rolniczych oraz dyskusje dotyczące norm środowiskowych i sanitarnych. Komisja Europejska zapowiedziała dodatkowe mechanizmy ochronne oraz możliwość czasowego ograniczania importu w przypadku destabilizacji rynku.

Debata nadal trwa, szczególnie w kontekście zgodności produkcji rolnej w Ameryce Południowej z europejskimi standardami dotyczącymi pestycydów, dobrostanu zwierząt czy ochrony środowiska.

Czy polskie firmy są gotowe na nowe warunki?

Dla wielu przedsiębiorstw to dobry moment, aby przeanalizować strategię importową i eksportową. Firmy działające wyłącznie na rynku europejskim mogą zacząć szukać partnerów handlowych w Brazylii lub Argentynie. Z kolei importerzy już obserwują rosnące zainteresowanie produktami spożywczymi, drewnem, kamieniem naturalnym czy surowcami przemysłowymi z Ameryki Południowej.

Sama umowa nie oznacza jednak automatycznych korzyści. Potrzebna będzie znajomość procedur celnych, zasad dokumentowania pochodzenia towarów oraz organizacji transportu międzykontynentalnego. W przypadku dostaw oceanicznych duże znaczenie ma także odpowiednie planowanie czasu tranzytu, odpraw i kosztów logistycznych.

W naszej codziennej pracy obserwujemy, że firmy coraz częściej interesują się kierunkami pozaeuropejskimi i szukają stabilnych rozwiązań dla importu oraz eksportu. Pomagamy organizować transport morski, odprawy celne i logistykę międzynarodową, dopasowując rozwiązania do specyfiki konkretnego ładunku. Jeśli planujesz rozwój handlu z krajami Mercosur, nawiąż z nami współpracę.

Źródła: