W międzynarodowej spedycji transport towaru jest wynikiem współpracy wielu przedsiębiorstw. W realizacji jednego zlecenia mogą uczestniczyć armatorzy, przewoźnicy drogowi, operatorzy intermodalni, terminale kontenerowe, magazyny i agencje celne.

Za zaplanowanie i skoordynowanie tego procesu często odpowiada spedytor. Jego zadaniem jest nie tylko znalezienie odpowiedniego sposobu transportu, ale również prawidłowe wykonanie czynności wynikających z zawartego zlecenia.

Błędy organizacyjne, niewłaściwy dobór podwykonawcy lub nieprawidłowe przekazanie dokumentacji mogą powodować szkody i dodatkowe koszty. Właśnie dlatego profesjonalna firma spedycyjna powinna dysponować odpowiednio dobranym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej spedytora, czyli OCS.

Czym jest ubezpieczenie OC spedytora?

OCS to ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorstwa prowadzącego działalność spedycyjną. Jego zadaniem jest zapewnienie ochrony przed finansowymi skutkami określonych roszczeń wynikających z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy spedycji.

Podstawę odpowiedzialności spedytora w polskim prawie stanowi między innymi Kodeks cywilny. Zgodnie z art. 794 spedytor zobowiązuje się do wysyłania lub odbioru przesyłki albo wykonywania innych usług związanych z jej przewozem.

W praktyce usługi te mogą obejmować planowanie trasy transportu, wybór przewoźników, zawieranie umów z podwykonawcami, koordynację przeładunków, organizację składowania oraz wykonywanie czynności dokumentacyjnych. Zakres odpowiedzialności spedytora zależy od charakteru zawartej umowy, właściwych przepisów i konkretnych okoliczności zdarzenia.

Za jakie szkody może odpowiadać spedytor?

Odpowiedzialność spedytora może powstać między innymi w związku z:

Błędnym wyborem przewoźnika. Przykładowo, powierzenie przewozu podmiotowi bez wymaganych uprawnień lub niedostateczna weryfikacja wiarygodności wykonawcy może prowadzić do szkody.
Nieprawidłową organizacją transportu. Błędne instrukcje dotyczące sposobu przewozu lub właściwości ładunku mogą skutkować jego uszkodzeniem.
Błędami dokumentacyjnymi. Nieprawidłowe sporządzenie lub przekazanie dokumentów może zakłócić wykonanie zlecenia i spowodować dodatkowe koszty.
Niedopełnieniem obowiązków wynikających ze zlecenia. Dotyczy to również określonych działań związanych z zabezpieczeniem praw zleceniodawcy wobec przewoźników i innych uczestników procesu transportowego.

Samo wystąpienie szkody w trakcie transportu nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności spedytora. Konieczne jest ustalenie podstawy prawnej roszczenia i związku szkody z jego działaniem lub zaniechaniem.

Czy spedytor odpowiada za przewoźnika, któremu zleca transport?

Zgodnie z art. 799 Kodeksu cywilnego spedytor odpowiada za przewoźników i dalszych spedytorów, którymi posługuje się przy wykonaniu zlecenia, chyba że nie ponosi winy w ich wyborze.

Oznacza to, że prawidłowa weryfikacja podwykonawcy ma szczególne znaczenie. Przy wyborze wykonawcy należy uwzględnić jego uprawnienia, wiarygodność, doświadczenie oraz zakres ochrony ubezpieczeniowej.

Istotne jest również ustalenie, czy przedsiębiorstwo występuje wyłącznie w roli spedytora, czy zawiera z klientem umowę przewozu i działa jako przewoźnik umowny. W tym drugim przypadku mogą powstać obowiązki i odpowiedzialność właściwe dla przewoźnika, co wymaga odpowiedniego zakresu ubezpieczenia.

OC spedytora a OC przewoźnika umownego

W działalności logistycznej jedno przedsiębiorstwo może pełnić kilka funkcji. Gdy organizuje wysłanie lub odbiór przesyłki na podstawie umowy spedycji, odpowiedzialność może być objęta polisą OCS.

Jeżeli natomiast zawiera umowę przewozu i zobowiązuje się do dostarczenia towaru, powierzając faktyczny transport podwykonawcy, może występować jako przewoźnik umowny. Wówczas zastosowanie mogą znaleźć przepisy właściwe dla umowy przewozu, w tym Konwencja CMR. Taką odpowiedzialność może obejmować odpowiednie ubezpieczenie OCPDU.

OCS i OCPDU są więc ubezpieczeniami o odmiennym przedmiocie ochrony. Ich jednoczesne posiadanie ma uzasadnienie w firmach logistycznych wykonujących zarówno usługi spedycyjne, jak i przewozowe.

Co obejmuje ubezpieczenie OCS Cargo Move?

Cargo Move posiada ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej spedytora w ERGO Hestii. Zgodnie z polisą nr 436000430552 suma gwarancyjna podstawowego ubezpieczenia OCS wynosi 300 000 EUR. Polisa obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. do 2 kwietnia 2027 r. i obejmuje czynności spedycyjne na zasadach określonych w warunkach ubezpieczenia.

Zakres ochrony został poszerzony o dodatkowe klauzule dostosowane do specyfiki transportu międzynarodowego i obsługi kontenerów.

Ochrona w zakresie kosztów demurrage i detention

Jednym z istotnych ryzyk finansowych w transporcie kontenerowym są koszty przestojów i przetrzymania kontenerów. Demurrage to opłaty związane z przekroczeniem dopuszczalnego czasu korzystania z kontenera na terminalu, natomiast detention dotyczy zasadniczo jego przetrzymania poza terminalem. W określonych przypadkach odpowiedzialność za takie koszty może wynikać z błędu lub zaniedbania organizatora transportu.

Polisa OCS Cargo Move przewiduje ochronę określonych kosztów demurrage i detention powstałych w wyniku szkód objętych ubezpieczeniem, z limitem 50 000 EUR na zdarzenie oraz 100 000 EUR na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia.

Dodatkowo aneks do polisy wprowadza odrębną klauzulę kosztów dodatkowych, dotyczącą uzasadnionych i udokumentowanych kosztów demurrage, detention lub storage, wynikających z błędnego albo zawinionego działania lub zaniechania ubezpieczonego.

Klauzula ta przewiduje limit 80 000 PLN na jedno zdarzenie oraz 160 000 PLN na wszystkie zdarzenia. Zastosowanie mają również szczególne zasady rozliczenia kosztów, w tym siedmiodniowy okres wyłączony z ochrony liczony od rozpoczęcia naliczania opłat.

Poszczególne klauzule mają własne przesłanki zastosowania i limity, których nie należy automatycznie sumować.

Dodatkowe ryzyka logistyczne

Polisa OCS obejmuje również określone koszty koniecznej utylizacji uszkodzonego towaru. Przewidziano ponadto dodatkowe klauzule dotyczące wybranych kosztów związanych z kwarantanną, fumigacją, dezynfekcją, przekierowaniem ładunku, nieodebraniem towaru i dokończeniem transportu.

Znaczenie takich rozszerzeń jest szczególnie duże w przewozach kontenerowych, kiedy pojedynczy problem operacyjny może generować kolejne koszty. Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest każdorazowo uzależniona od spełnienia warunków odpowiedniej klauzuli.

Dlaczego ubezpieczenie spedytora ma znaczenie dla klienta?

Wybierając firmę spedycyjną, importer lub eksporter powinien ocenić jej kompetencje operacyjne, doświadczenie oraz sposób zarządzania ryzykiem. Weryfikacja zakresu ochrony ubezpieczeniowej jest jednym z elementów tej oceny. Istotna jest nie tylko suma gwarancyjna, ale również zakres czynności objętych ubezpieczeniem, odpowiedzialność za podwykonawców, wyłączenia oraz szczególne rozszerzenia ochrony.

Należy przy tym pamiętać, że ubezpieczenie OCS chroni odpowiedzialność spedytora na określonych zasadach. Nie zapewnia automatycznego odszkodowania za każdą szkodę w przewożonym towarze. Właściciel ładunku powinien zatem rozważyć także ubezpieczenie cargo.

Cargo Move. Organizacja transportu i zarządzanie ryzykiem

Cargo Move świadczy usługi spedycji międzynarodowej, organizując transport morski, drogowy, kolejowy i multimodalny. W ramach naszej działalności wykorzystujemy rozwiązania pozwalające koordynować transporty, współpracę z podwykonawcami oraz obsługę dokumentacyjną.

Posiadanie polis OCS i OCPDU stanowi element zarządzania odpowiedzialnością związaną z realizacją tych usług. Dokumenty określające zakres ochrony udostępniamy klientom na naszej stronie internetowej.

Szukasz partnera do organizacji importu lub eksportu? Skontaktuj się z Cargo Move. Przeanalizujemy Twoje potrzeby logistyczne i przygotujemy rozwiązanie dostosowane do rodzaju ładunku oraz trasy transportu.

Skontaktuj się z nami.

Zakres odpowiedzialności Cargo Move i ochrony ubezpieczeniowej określają właściwe przepisy, umowy, polisa oraz jej warunki, aneksy i załączniki.

Damian Ostrowski

Główny ekspert ds. transportu morskiego i nowych rozwiązań logistycznych

Założyciel i prezes Cargo Move Sp. z o.o. Od ponad 18 lat związany z branżą TSL, ze szczególną specjalizacją w transporcie morskim, obsłudze kierunków azjatyckich i transatlantyckich oraz optymalizacji międzynarodowych łańcuchów dostaw. Doświadczenie zdobywał po stronie armatorów i firm logistycznych, łącząc praktyczną wiedzę operacyjną z nowoczesnym podejściem do spedycji.